The White Noise - An Electric Storm

The White Noise - An Electric Storm (Island 1969)

In de tijd toen polyfone synths en samplers nog niet bestonden, waren er een paar straffe nerds die erin slaagden om met behulp van tapedecks de luisteraar te verblijden met ongehoorde geluiden. Een van die nerds was een vrouw met de naam Delia Derbyshire. Met een beetje geluk kwam zij midden jaren zestig terecht bij de BBC waar ze de geluidseffecten verzorgde voor Radio Drama. Derbyshire werkte in die tijd als enige vrouw voor de befaamde BBC’s Radiophonic Workshop en had het sowieso moeilijk om haar talent te bewijzen. Vaak werd haar een job in de muziek geweigerd omdat ze een vrouw was, maar ook later bij de BBC kreeg ze vaak tegenkanting. Zij het dan omdat haar muziek soms te bizar was voor de oren van de oversten en ze volgens hen “geen muziek maakte voor het doelpubliek van de BBC”. Om haar ei toch kwijt te kunnen werkte ze - vaak anoniem - met haar collega’s Brian Hodgson en Peter Zinovieff na haar dagelijkse job aan muzikale projecten en gaf ze vaak workshops en lezingen voor geinteresseerden. Delia Derbyshire had al een reputatie opgebouwd door de muziek voor de serie Doctor Who te componeren, waardoor mensen zoals Syd Barret, Brian Jones en Paul McCartney over haar schouder kwamen meekijken hoe ze bepaalde geluiden en effecten tevoorschijn toverde.
In 1968, tijdens een van haar lezingen, was de Amerikaan David Vorhaus in de zaal. Vorhaus kwam naar Engeland om zijn legerdienst te ontlopen en er te studeren. Toen hij Derbyshire hoorde praten over elektronische muziek die ze toen maakte met Unit Delta Plus, stapte hij op haar af en overtuigde hij haar om met hem muziek te maken. Het duo maakte samen met BBC collega Brian Hodgson twee nummers onder de naam The White Noise en stapte daarmee naar Island Records. Het label zag een release meteen zitten en gaf hen daarvoor een stevig voorschot.
Samen bouwden ze een eigen studio met huisgemaakte instrumenten, zes tapedecks, en ze haalden er wat vrienden bij om te zingen, gitaar te spelen en te drummen. Met de tapedecks werden effecten gecreëerd en polyfone geluiden gemaakt waardoor de decks eigenlijk muziekinstrumenten op zich werden. Ook percussieve geluiden haalden ze uit de decks. Op de eerste plaat van The White Noise hoor je zelden de klassieke drumgeluiden die wij kennen, maar wordt het ritme vaak aangegeven door elektronische geluiden, die door Delia in elkaar geknutseld waren.
Meer dan een jaar werkten ze aan het album, tot het label hen vroeg om de lp af te werken. De A-kant was klaar, maar voor de B-kant hadden ze amper elf minuten muziek. De afgewerkte nummers waren een soort mengvorm van psychedelische popnummers met vervreemde achtergronden. Songstructuren weken vaak af van de refrein-strofe-refreinopbouw, maar klonken des te intrigerender. Of nog: musique concrète ontmoette popmuziek.
Afsluiten deden ze door een koor met verlaagde pitch na te bootsen. Het resultaat klonk als een donkere eucharistieviering die je kippevel bezorgt. Perfect om de plaat af te sluiten, maar het maakte het geheel extra vreemd.
In 1969 kwam hun album An Electric Storm uit. Voor die tijd was het een erg vooruitstrevende plaat en als je de muziek vandaag beluistert, klinkt het allesbehalve gedateerd. Het was de tijd waarin de Moogsynth sterk opkwam. Verschillende popmuzikanten hadden er al gebruik van gemaakt, maar de muzikanten van The White Noise gingen een stap verder door de technieken van de musique concrète toe te passen op een rockalbum. Op het album is daarnaast ook een EMS-synth te horen. In 1968 waren zij een van de eersten om deze synth te gebruiken op een rockalbum.
Het album verkocht slecht en de groep werd ontbonden. Later breide Vorhaus nog twee lp’s als verlengstuk, maar die konden An Electric Storm nog niet in de verste verten benaderen. Dat komt volgens mij omdat Delia Derbyshire er niet meer bij was. Haar genialiteit stak boven elke muzikant uit waarmee ze samen componeerde. Ook op andere werken is duidelijk te horen hoe groot haar bijdrage was. Haar collega’s spraken ook over haar karakter en hoe ze soms nauwelijks met andere mensen kon samenwerken, omdat ze ‘het’ gewoon niet hadden.
Uit pure frustratie verliet Delia Derbyshire begin jaren zeventig de BBC en ze ging werken in musea en boekwinkels. Ze bleef muziek maken, maar de erkenning volgde pas twee decennia later. Eigenlijk mocht ze geen muziek uitgeven onder haar eigen naam wegens contractuele verplichtingen. Zo kan je Derbyshire haar werk anoniem terugvinden op de platen van bijvoorbeeld Electrosonic, Electrophon, Kaleidophon en Unit Delta Plus.
An Electric Storm is een geweldige aanrader die je bovendien goedkoop op de kop kan tikken.