Alice Coltrane - World Galaxy (Impulse)

Alice Coltrane - World Galaxy (Impulse)

Alice Coltrane is vooral bekend als de vrouw die op John Coltrane’s toeter blies. Sommigen denken zelfs dat zij ervoor zorgde dat het klassieke Coltrane Quartet uit elkaar ging, daar zij McCoy Tyners plaats innam als toetsenist, waardoor je haar de bijnaam Yoko Ono van de jazz zou kunnen opkleven. Alice Coltrane was een briljant pianiste, harpiste en componiste. En mocht je daar nog niet van overtuigd zijn, dan hebben we voor jou drie woorden: koop (haar plaat) World Galaxy.

De zesde soloplaat van Alice Coltrane verscheen in 1972 en werd eind november 1971 in amper twee dagen opgenomen. Het was de tijd van de fusion jazz. Andere tijden, andere drugs. Alice bewandelde echter haar eigen pad, dat van de spirituele jazz. Denk nu niet aan een soort ‘new age’-sfeer die in schoonheidsinstituten door de boxen klinkt en wel aan een bevrijdende muziekstijl.

Na de dood van haar echtgenoot, zette Alice Coltrane de zoektocht naar ‘haar’ muziek nog verder en ze ging daarbij spiritueel en unificerend te werk. Haar voorliefde voor Oosterse en spirituele muziek, voegt geweldig veel toe aan haar bluesy spelstijl en zorgen voor haar wereldse muziekbeeld en -stijl.

Om haar visie neer te zetten op World Galaxy, krijgt ze de hulp van de volgende muzikanten: Ben Riley als drummer, bassist Reggie Workman, violist Leroy Jenkins, saxofonist Frank Lower, timpanist Elayne Jones en – niet onbelangrijk – een 16-koppig strijkorkest. En stuk voor stuk waren ze meesterlijk in wat ze deden, wat heel erg hoorbaar is op het album. Alice Coltrane speelt zelf orgel, harp en piano.

De songkeuze op World Galaxy is allesbehalve voor de hand liggend en getuigt van een flinke dosis lef. Zo koos Alice Coltrane bijvoorbeeld twee composities van haar overleden echtgenoot waarmee hij van zich had laten horen en waarmee hij duidelijk zijn stempel drukte op jazz, namelijk 'My Favorite Things' en 'A Love Supreme'. Alice wijzigde de oorspronkelijke melodieën ingrijpend, waardoor klassieke nummers heel anders gingen klinken. Bovendien werd zo ruimte gecreëerd voor de strijkers, die soms de fijnste gevoelens opwekken, tot ze je het geluid van de hel en de waanzin laten horen.

"Galaxy in Turiya" behoort tot het mooiste wat Alice Coltrane ooit voortbracht. De manier waarop de harp gecombineerd wordt met de strijkers wekt het beeld op van een muzikale waterval. Over de volledige plaat hoor je de afwisseling tussen een klassiek jazzcombo en Stravinsky's strijkorkest. De strijkers spelen soms in harmonie met het orgel, in de klassieke zin van het woord, maar creëeren soms buitenaardse sferen, alsof er ufo’s boven de muziek cirkelen. En wanneer de strijkers samen met het orgel op de voorgrond treden, zweven we ergens tussen een spannende soundtrack en een ochtendbeeld met Debussy spelend op de achtergrond.

De plaat wordt afgesloten met 'A Love Supreme', waarschijnlijk het meest bekende John Coltrane nummer met een grote geschiedenis en invloed. Een keerpunt in het leven en carrière van John Coltrane.
Alice bewerkte het nummer op een indrukwekkende manier en met een plezierige schwung. Ze speelt een funky breakbeat-orgelsolo die het bluesy karakter van het nummer nog meer in de verf zet en in contrast staat met de solo's van Leroy Jenkins.

World Galaxy is een visionaire samenvloeiing van klassieke en free jazz, gospel, klassieke en Oosterse muziek. De plaat werd destijds afgebroken door de pers. Het was waarschijnlijk gewoon teveel voor de muziekjournalist uit die tijd. Alice Coltrane was hen voor en het was makkelijker om haar af te breken, wellicht omdat ze de vrouw was van iemand die al muziekgeschiedenis geschreven had, dan om even mee te duiken in haar wereld.

Het kan even duren vooraleer je deze LP goed gewoon bent, maar geef het een beetje tijd en je hoort Alice Coltrane op één van haar hoogtepunten en dat is meteen ook één van de fijnste jazzmomenten van de vroege jaren zeventig. Het album is 35 jaar later nog steeds fenomenaal. De manier waarop verschillende genres worden samengegoten is uniek. Haar muzikale rijkdom, originaliteit en durf, te zeldzaam en daarom een must in je platenkast.