Daniel Schell & Dick Annegarn - Egmont & the ff Boom

Daniel Schell & Dick Annegarn
Egmont & the ff Boom (1980/2003)

Zelfs de platenkast van Ruis heeft te doen met de binnenlandse politiek. Zal het dan zover komen dat er een nieuwe onderverdeling
moet worden gemaakt in onze bibliotheek en dat we de Belgische sectie moeten opsplitsen? Of ontstaan er dan platen met faciliteiten? Voor het zover is laten we een van de kroonjuwelen uit de schatkist aan bod komen.
We schrijven 1975. Daniel Schell is op tournee met zijn groep Cos, net nadat ze hun magistrale lp Postaeolian Train Robbery hebben uitgebracht. Tijdens de tour strijkt de band neer in Spanje, waar er na een optreden een lokale journalist naar de bandleider stapt en vraagt waarom ze een bepaald lied van de Spaanse gitarist Paco de Lucia coveren. Daarop antwoordt Schell kordaat: “Wij spelen tenminste de echte Spaanse muziek”. Repliek: “Waarom speelt u dan niet de echte muziek der Nederlanden?” Het gesprek met de journalist liet Daniel Schell niet meer los en hij ging op zoek naar muziek van Amsterdam tot Arras en van Keulen tot Diksmuide, uit de Zeventien Provinciën tout court dus. Het vertrekpunt van deze plaat en ook wel de zoektocht van Daniel Schell, is “de Nederlandse School” of de stijlrichting van polyfone vocale muziek in de vijftiende en zestiende eeuw. De meest belangrijke componisten uit die tijd zijn geboren in de historische graafschappen Vlaanderen en Henegouwen en in het hertogdom Brabant. Tijdens de periodes van politieke stabiliteit in deze eeuwen – dus eigenlijk tussen twee oorlogen in - waren deze gewesten binnen de Nederlanden het kerngebied van alle noemenswaardige economische en daarmee ook van alle culturele activiteiten, alhoewel niet alle centra terzelfdertijd even toonaangevend waren. Het centrum werd ook tegen het einde van de zestiende eeuw naar Italië verlegd, waar slechts autochtone Italianen wat in de pap te brokken hadden. Maar goed, de meest bekende en interessante voorbeelden van deze Nederlandse school zijn Ockegem, Obrecht, Dufay, Willaert, Josquin, Lassus en Monte.
Het thema van Egmont & the ff Boom is de vierde graaf Egmont (1541 - 1568), ridder van het Gulden Vlies, die samen met de Spaanse koning Filips de tweede de Fransen versloeg. Als beloning werd hij tot stadshouder van Vlaanderen en Artesië benoemd. Kort daarna brak de Beeldenstorm uit en werd het verzet tegen de Spaanse overheersing in de Nederlanden groter.
Als overtuigd katholiek keurde Egmont de Beeldenstorm ten zeerste af en hij zwoer andermaal trouw aan de Spaanse koning. Na de Beeldenstorm stuurde Filips II de hertog van Alva naar de Nederlanden om orde op zaken te stellen. Willem van Oranje ontvluchtte hierop Brussel. Egmont en Horne besloten niet te vluchten. Hoewel Egmont tot het einde toe katholiek bleef en ook trouw aan de Spaanse koning, werd hij samen met Graaf van Horne op last van Alva ter dood veroordeeld.
De muziek zelf op Egmont and the ff Boom werd hoofdzakelijk gecomponeerd door Daniel Schell en Dick Annegarn en is gebaseerd op - onder andere - de polyfone muziek uit Egmonts tijd, volksliederen en missen. De nummers klinken dan ook soms volks en vrolijk als een geuzenlied, maar soms ook hoofs, waarbij je jezelf op een of ander hof waant. Ze kregen ook een serieuze streep mystiek mee. Maar de plaat gaat nog verder met hedendaagse muziek en met het naar progrock ruikende ff Boom. Ze zakt nergens in elkaar en is een aaneenschakeling van sublieme momenten waardoor je ze kan beluisteren als muziekstuk én als luisterspel.
De muzikanten die meewerkten aan de nummers, vinden we terug in andere vaderlandse bands zoals Univers Zero en Cos, en sommigen zijn vandaag nog steeds actief. Nog een andere “medewerker”, was de renaissancecomponist Clemens Non Papa. Enkele nummers op deze uitgave zijn namelijk gebaseerd op motetten en psalmen van deze voorname polyfone componist. Hij was een van de vruchtbaarste muziekschrijvers van de zestiende eeuw.
Daniel Schell en Dick Annegarn leverden een prachtig werk af met geschiedenis, vol luisterplezier en vakmanschap.
De heruitgave is nog vlotjes te verkrijgen en daarom schenk ik Egmont & the ff Boom als nieuwjaarsgeschenk aan de Ruisische rechtse rakkers.
Vive Musique Belgique Archive.