woensdag 13 april 2011

Eddie Gale - Ghetto Music (1968, Blue Note)




We zullen de achtergrondschets van deze zwarte Amerikaanse muzikanten maar links laten. Iedereen weet waar ze vandaan komen en hoe ze behandeld werden. De blanken proberen het goed te maken. Maar de schaamte of is het toch het racisme, zit nog zo diep ingebakken, dat ze nog altijd niet weten hoe een zwarte afro-amerikaanse neger precies aan te spreken.
Eddie Gale, geboren in 1941, was lid van het Sun Ra Arkestra en speelde ook samen met Cecil Taylor, op diens debuut Unit Structures en Larry Young's Of Peace and Love. Eind jaren zestig leidde hij zijn eigen groep met onder andere twee bassisten, twee drummers en elf zangers. Voor diegenen die een vorige Vergeten Plaat van Max Roach konden pruimen: dit is een andere niet te missen jazzplaat.
Gale maakte twee platen voor het Blue Note label, maar daarna werd zijn contract nooit verlengd. Begin jaren zeventig zou eigenaar Frank Wolff zijn label verkopen aan Liberty records. Dit laatste bedrijf verkoos een veiliger muzikaal pad te bewandelen. Sun Ra werd Gale's vangnet en de trompettist is terug te vinden op Sun Ra's betere werk, zoals Lanquidity en On Jupiter

Bij de keuze van deze plaat zeg ik erbij, dat ik niet kon kiezen tussen de eerste twee werken van Eddie Gale. Zowel Ghetto Music als diens opvolger Black Rhythm Happening zijn sublieme platen. Beiden werden opgenomen en persoonlijk betaald door Frank Wolff, met dat verschil dat de tweede plaat sneller werd ingeblikt. Daardoor klinkt de opvolger van Ghetto Music iets ruwer en vrijer. En alhoewel we hier spreken over het overbekende Blue Note label, zijn er blijkbaar enkele schijven die in de vergeethoek terecht zijn gekomen.

Eddie Gale groeide op in Brooklyn waar hij in aanraking kwam met zowat elke grote naam uit de jazzwereld. Een opsomming zou dit schrijfsels omvormen tot een lange lijst notoire figuren. De kern van het verhaal is dat Gale zijn opleiding kreeg met de jazztraditie in het achterhoofd en geleidelijk aan overging naar vrije muziek. Je kan het zien al een muzikale weg, startend bij Louis Armstrong tot aan het kruispunt genaamd John Coltrane Albert Ayler. Hij begon de harde bebop muziek te combineren met wereldse instrumenten en maakte er zijn eigen vrije interpretatie van. Kruip nog niet weg freejazz-vrezende mens. Je woonkamer zal niet gevuld worden met pijnlijk schelle klanken, die je zonder enige directe structuur een pijnlijke grimas bezorgen. In tegendeel! Warme jams komen jouw oren tegemoet. De composities zijn deel geïmproviseerd, deels gecomponeerd. De harmonieën en ritmes blijven grotendeels constant op de vijf nummers van deze plaat. Af en toe wordt er vrijer gespeeld, maar de ruggengraat van de composities blijven in de buurt. Enkel de ingrediënten wijzigen: een folk gitaar, een kalimba, een fanfare, oosterse harmonieën, een koor, etc... Deze reeks klinkt misschien als een rare hutsepot, maar proef het. Luister naar het openingsnummer, zet de volume knop dicht tegen de dubbele cijfers. Als je bij seconde veertig geen stroomstoot voelt, raadpleeg eventueel een dokter.
Als platen in voltages werden gequoteerd in plaats van in sterren, dan is deze Vergeten Plaat één van de kortsluitingen.

Geen opmerkingen: