Pedro Santos - Krishnanda (CBS, 1968)

Met de herontdekking van de Tropicalia-beweging, kwamen de bekendste Braziliaanse muzikanten uit de jaren ‘60 en ‘70, dankzij labels als Soul Jazz en Luaka Bop, terug boven water drijven.
Er waren echter een paar exemplaren die onder het stof bleven liggen en in dat opzicht is Pedro Santos toch een serieus vergeten exemplaar. Pedro Santos - ofte Pedro Sorongo - stond in de jaren zestig vooral bekend als 'ritmista' en speelde met vooraanstaande muzikanten zoals Elis Regina, Baden Powell en Sebastiao Tapajos. Een ritmista is een percussionist die de beat van het nummer moet aangeven en -houden. Ritmistas heb je misschien al aan het werk gezien bij sambagroepen die batucada spelen.
Santos ontwierp zijn eigen instrumenten, zoals de sorongo, de elektronische bamboo en de mond berimbau. De sorongo is een soort tamboerijn en werd vooral gebruikt bij een Afrikaanse dans die in Brazilië werd geïntroduceerd door de geïmporteerde Afrikaanse slaven. De mond berimbau is qua uitzicht én klank te vergelijken met de klassieke mondharp die wij kennen.
Het album Krishnanda werd opgenomen in 1968 en zou het enige solowerk worden van Pedro Santos. In dat jaar kreeg Helcio Milito carte blanche van het grote CBS-label om enkele lp's op te nemen. Helcio Milito was op dat moment één van de grootste samba en bossa nova drummers van Brazilië en kende Pedro Santos' werk goed. Hij vroeg hem, om met zijn hulp een album op te nemen. Alle nummers op het album werden gecomponeerd door Pedro Santos. Hij kreeg enkel assistentie van éne Jopa Lins voor het schrijven van de arrangementen.
Krishnanda vertelt over de cyclus van het leven of over de mens, die als dier ondergeschikt is aan de natuur met als centraal thema de reis waar we vandaan komen en heen gaan. De plaat haalde inspiratie bij verschillende wereldvisies en -godsdiensten en dat hoor je duidelijk aan de verschillende genres die op vinyl door elkaar worden geweven. Braziliaanse klankleuren en zang, jazz, Afrikaanse percussie, Bollywood-achtige arrangementen, etc... het Zuidelijk halfrond van deze wereld wordt gemixt en dankzij de zon bruingebakken.
Krishnanda opent met het nummer Ritual Negro, een opzwepend nummer gedragen door een arsenaal aan percussie-instrumenten. Het slagwerk wordt afwisselend gecombineerd met een blazerskwartet, zang, minimale elektrische gitaar en xylofoon en zwelt aan tot een mooi, smeltend geheel. Nummer twee en drie gaan verder op hetzelfde elan. Met het gebruik van enkele andere instrumenten wordt het geluidspalet opengetrokken, maar de basis blijft ongeveer dezelfde. Verschillende ritmische instrumenten wisselen elkaar af om een polyritmisch geheel te vormen en in zekere zin, doen deze nummers denken aan het werk van Tom Zé.
Vanaf het vierde albumnummer begint het te dagen welke studiotechnieken er allemaal werden gebruikt. Het gaat in de eerste plaats om de arrangementen, maar ook door de sonische experimenten die je te horen krijgt. Het resultaat is soms bizar. Onlangs draaide ik de plaat op café en toen klonk er plots een zéér hoge toon dat boven het nummer uitstak, waardoor de tooghangers vreemd opkeken, omdat het een beetje deed denken aan het fluitsignaal op die vervelende toonhoogte om honden te roepen.
De arrangementen geven de plaat een grootser geluid, maar zorgen ook voor een zwak punt. Ongeveer halverwege de plaat vraag je je namelijk af of het allemaal niet te cheesy klinkt. Het schrikt niet af, maar je hervalt wel van een originele luisterervaring naar een wandeling met een goedkope blanke jazz compilatie. Soit. Wat erna komt zet je oren terug op het juiste spoor met een Indische trein die door een muzikale storm raast. De plaat wordt opnieuw weirder en krijgt een meer en meer psychedelische toets: a-tonale combinaties die dan toch plots een mooi geheel vormen, onverwachte wendingen en het gebruik van ongehoorde elektronische geluiden, zorgen voor een origineel geluid.
De laatste nummers kunnen je enkel vrolijk maken. Aanstekelijke ritmes, lachwekkende melodieën en het gebruik van originele instrumenten zorgen ervoor dat grijze winters vergeten worden. Je zit namelijk op het eiland Morro De Sao Paulo. Er wordt fris water over je voeten gegoten terwijl je ogen de reflecties van de oceaan binnenlaten…